De Geheimen van het Soefisme en de Kracht van Liefde
De Geheimen van het Soefisme en de Kracht van Liefde
Rana Gorgani, een vooraanstaande ambassadrice van de soefidans in het Westen, biedt een ongekende ervaring: een zintuiglijke onderdompeling in het soefi-universum. In deze artistieke creatie toont de wervelende derwisj verschillende dimensies van het soefisme, waarin spiritualiteit, symboliek en sociaal-culturele realiteiten met elkaar verweven zijn. Door middel van zowel woorden als beweging slaat ze bruggen tussen de kunsten: poëzie, miniatuurschilderkunst, architectuur, muziek en natuurlijk dans.
Dit evenement is niet alleen een overdracht van zeldzame soefikennis, maar ook een dansvoorstelling. De kunstenares, die is opgeleid in dansantropologie en etnomusicologie, deelt haar visie op het soefisme. De lezing is verre van academisch of belerend, maar past zich aan het publiek aan en streeft naar interactie. In een conservatorium ligt de nadruk meer op muziek; in een bibliotheek op poëzie en heilige teksten.
De kunstenaar, opgeleid in dansantropologie en etnomusicologie, deelt zijn kennis van het soefisme met ons. Deze lezing is verre van academisch of educatief, maar wordt afgestemd op het publiek en is bedoeld als interactief.
In een conservatorium zal de inhoud zich richten op muziek, in een bibliotheek op gedichten en heilige teksten…
Het soefisme is een ware mystieke zoektocht en in wezen een innerlijke reis, een diep luisteren naar het eigen wezen door middel van meditatie, muziek of trancetoestanden. Dans, geïntroduceerd via de poëzie van Rûmî, wordt een weg naar het begrijpen van het universum. De 13e-eeuwse Perzische mysticus stelt Liefde centraal in deze reis:
“Er zijn vele paden
dat naar God leiden en ik koos het pad van muziek en dans.”
- Rumi -
De verbanden tussen Soefi-dans en de natuurlijke cycli van de aarde, hemellichamen, de kosmos en het universum worden onderzocht, samen met parallellen met andere islamitische kunsten zoals kalligrafie en miniatuurschilderkunst.
“Weet je waarom de discipelen van de liefde, te midden van hun dans, hun armen heffen en zwaaien?
Het is de poort van goddelijke uitstralingen die zich op dit moment voor hen opent, en met deze geïnspireerde gebaar lijken ze de hele schepping terug te duwen.”
- Saadi -
Deze inleiding tot de soefidans heeft een uitgesproken vrouwelijk karakter. In een wereld waarin wervelende derwisjen voornamelijk mannen zijn, werpt mijn identiteit als Rana Gorgani een nieuw licht op de zaak dankzij mijn bijzondere positie als vrouwelijke wervelende derwisj.
De belangrijkste mystieke symbolen van het soefisme worden hier voorgesteld. Ze komen zowel in de architectuur, miniaturen, poëzie als dansbewegingen voor.
In de soefidans draagt elk gebaar een sterke poëtische symboliek in zich. De zon, de kaars, de roos of de geur: deze metaforische en heilige elementen hebben elk een betekenis die de danspassen van de dansers voedt.
De Geheimen van het Soefisme en de Kracht van Liefde
De lezing belicht de verschillende landen waar de soefidans tegenwoordig wordt beoefend: Iran, Turkije, Egypte, Afghanistan, Syrië en Irak. De specifieke kenmerken van elk gebied worden belicht. Ook wordt ingegaan op de historische context, waarbij wordt uitgelegd waar de dans tot bloei is gekomen of juist is onderdrukt, met verwijzingen die teruggaan tot wel 2000 jaar voor onze jaartelling.
Een moment van vragen en antwoorden sluit de voorstelling af.
De dansintermezzo’s geven de lezing meer diepgang. Het ronddraaien, een ware opwaartse spiraal, raakt de toeschouwers diep in hun hart; het is een dialoog van hart tot hart, van ziel tot ziel.
Muziek speelt een centrale rol: het geluidslandschap, dat tot stand is gekomen na uitgebreid onderzoek, laat de rijkdom van de soefimuziektradities zien. Optionele live muziekbegeleiding maakt de ervaring nog intenser.
Zoals Rana Gorgani uitlegt:
De kracht van het lichaam in beweging
laat geen ruimte voor de psyche.
Er vindt een nieuwe ontmoeting
met jezelf plaats.
De beweging van de draaier is de bevrijding van de ziel.
Deze draaiende beweging veegt
alles weg; het enige dat overblijft
is de adem.
Foto’s, reproducties van schilderijen, geluidsopnames en danskostuums: zeldzame en kostbare stukken worden onthuld. De kunstenaar toont beelden uit archieven die elders niet te zien zijn, Perzische miniaturen, unieke kunstwerken en historische foto’s die teruggaan tot de jaren 1930. Sommige geluidsopnames zijn speciaal voor deze voorstelling gemaakt, en het merendeel van de gepresenteerde muziek is voor het grote publiek moeilijk toegankelijk.
Teksten en gedichten van Perzische auteurs zoals Rûmî, Hafez, Attar, Saadi en Shoravardi worden gedeeld; ze vormen al meer dan dertig jaar de kern van Rana Gorgani's onderzoek.
Een discipel zei:
‘Ik heb een lange reis gemaakt om je te ontmoeten.’
De meester antwoordde:
‘Eén enkele stap zou genoeg zijn geweest, als je vanuit je ziel was vertrokken.’
– Shoravardi –
Door dit evenement beseft het publiek dat religie of meditatie niet de enige wegen naar spiritualiteit zijn. Poëzie, schrijven, schilderen en dans bieden andere mogelijke wegen. De wervelende derwisj laat zien dat soefispiritualiteit niet louter intellectueel is, maar bovenal een zoektocht naar schoonheid door middel van ervaring. Het soefisme wordt voor iedereen toegankelijk, ver verwijderd van elk elitair of gesloten dogma.
Een lezing over religieuze kunst
Een cursus retorica
Een historische lezing
Een academische interpretatie
Rana Gorgani brengt een universele boodschap over die in alle culturen en tradities terug te vinden is: een boodschap van schoonheid, liefde en vrede.
O dag, sta op!
De atomen dansen, en de zielen, verzonken in extase, dansen.
Ik zal je in je oor fluisteren waar de dans naartoe leidt.
— Rumi —
Een oorspronkelijke vorm van optreden
Een showcase voor soefidans
Een muzikale en poëtische ontdekking
Een presentatie van een weinig bekende kunstvorm, erkend als immaterieel cultureel erfgoed door UNESCO
de tentoonstelling De kunsten van de islam in het Louvre in Tourcoing,
het Conservatorium van Joigny-Le-Pont,
Carré d’Argent, Theater van Pont-Château,
de AME Mediatheek in Montargis,
het Bleu Pluriel Festival in Trégueux,
de Lettres Persanes Associatie in Parijs, en meer.
Rana Gorgani zorgt voor een revolutie in de soefidans. Als een van de weinige vrouwelijke wervelende derwisjen tilt ze de soefidans naar het niveau van een spirituele kunstvorm. Ze werd in 1984 in Duitsland geboren als dochter van een Iraanse moeder en een Koerdische vader, en groeide op in Frankrijk, waar ze nog steeds woont. Als tiener sloot ze zich aan bij een soefi-broederschap; sindsdien vormt deze spiritualiteit de basis voor haar denken en haar kunst.
In 2009 richtte ze het bedrijf L’Œil Persan op, het eerste in Europa dat zich toelegt op het onder de aandacht brengen van de traditionele dansen uit de Perzische wereld. Al snel volgden prestigieuze samenwerkingen, onder meer met het Musée du Guimet en het Institut du Monde Arabe.
In 2014 begon ze aan een masteropleiding dansantropologie, waarbij ze onderzoek deed onder een van de nomadenvolken van Iran. Hoewel ze geen soefi’s waren, belichaamde hun dagelijks leven de essentie van deze spiritualiteit. Rana besefte toen: alles is van iedereen.
In 2016, na afronding van haar onderzoek, besloot ze te stoppen met het uitvoeren van traditionele dansen, omdat ze vond dat die niet langer aansloten bij haar eigen identiteit, en wijdde ze zich volledig aan de soefidans.
Ze bracht haar werk onder de aandacht van een breder publiek via *The Paths of the Sacred*, een documentaire van Frédéric Lenoir voor ARTE. Ze wordt regelmatig uitgenodigd om op te treden en les te geven op festivals in Frankrijk en daarbuiten, zoals het *On danse chez vous*-festival in het Théâtre National de Chaillot, het *Festival des Suds* in Arles, het *Balbek Festival* in Libanon en het *Al-Burda Festival* in Dubai.
In 2017 nam ze een uitnodiging aan van étoile-danseres Marie-Agnès Gillot om op te treden tijdens een carte blanche-evenement in Parijs. Het was een succes en het begin van vele samenwerkingen met grote artiesten zoals Birds on a Wire, choreograaf Dimitri Chamblas, het Haïdouti Orkestar, choreograaf Mehdi Kerkouche, pianist Simon Ghraichy en anderen. Ze trad op in het Institut de France, het Institut du Monde Arabe en op het 1001 Notes Festival.
Door haar vele artistieke samenwerkingen, haar optredens en de kennis die ze genereus deelt, is Rana Gorgani ongetwijfeld een van de belangrijkste ambassadeurs van de Soefi-spiritualiteit in het Westen.
tussen 60 minuten en 90 minuten
tussen 60 minuten en 90 minuten
tussen 60 minuten en 90 minuten
English (UK) English (UK) 
Français
日本語
Nederlands